Boyu bilmiyorum, hangi sınıfı seçeyim?

Erişkin kilosuna bak, bugünkü kilosuna değil. Melez bir yavruda tahmin gerekiyorsa pati büyüklüğü ve anne-baba boyu fikir veriyor; kararsızsan büyük olanı seç. Yaşı olduğundan genç göstermek, ertelenmesi gereken bir kontrolü ertelemek demek.

İri köpekler neden daha çabuk yaşlanıyor?

Kesin cevabı yok ama en güçlü açıklama hızlı büyüme: dev ırk bir yavru aynı sürede küçük bir ırkın yüz katı kilo alıyor ve bu hız hücre yenilenmesine yük bindiriyor. Sonuç ölçülebilir bir şey — dev ırklarda kanser ve eklem hastalığı hem daha sık hem daha erken görülüyor.

Köpeğim kaç yaşından sonra yaşlı sayılır?

Boyuna göre değişiyor: küçük ırkta on, orta ırkta dokuz, iri ırkta sekiz, dev ırkta yedi yaş. Kılavuzların tanımı "tahmini ömrün son çeyreği" ve bu eşik geçildiğinde yıllık kontrolü altı ayda bire çekmek öneriliyor.

Doğum tarihini bilmiyorum, ne yapayım?

Yaklaşık yaşı gir. Kesin tarih yoksa veteriner dişlere, gözün merceğine ve kas durumuna bakarak bir aralık verebiliyor; barınaktan gelen köpeklerde kayıttaki tarih zaten böyle bir tahmine dayanıyor.

Kısırlaştırma yaşlanma hızını değiştirir mi?

Çevrimi değiştirmiyor, beklenen ömrü değiştiriyor. Kısırlaştırılmış köpeklerde ortalama ömür daha uzun; üreme organı kaynaklı tümörler ve rahim iltihabı gibi riskler ortadan kalkıyor. Buna karşılık kalori ihtiyacı düşüyor, yani mama miktarı gözden geçirilmezse kilo sorunu başlıyor.

Köpek yaşı hesaplama

Köpekler tek bir hızda yaşlanmıyor: ilk iki yıl bütün ırklarda aynı geçiyor, sonra iri ırklar hızla öne fırlıyor. Boyunu ve yaşını gir; insan yaşı karşılığını ve hangi yaşam evresinde olduğunu gör.

Erişkin kilosu

Yavruysa bugünkü kilosunu değil, büyüyünce olacağı kiloyu seç. Aynı yaştaki iki köpeğin insan yaşı arasında yirmi yıldan fazla fark olabiliyor.

Yaşı nereden alalım?

Doğum tarihi

Değerleri gir; sonuç burada çıkacak.

Girdiğin değerler tarayıcından çıkmıyor: bu sayfa sunucuya hiçbir şey göndermiyor, hiçbir şey kaydetmiyor.

Nasıl hesaplanıyor?

Boya göre değişen çevrim

Köpek yaşını insan yaşına çeviren tek bir çarpan yok; kılavuzların kullandığı cetvel boya göre dört ayrı sütun taşıyor. Sütunlar ilk iki yıl aynı, sonrasında ayrışıyor:

İlk yıl bütün ırklarda 15 insan yılı sayılır. Bir yaşını dolduran köpek, ergenliğini bitirmiş bir insana denk gelir.
İkinci yıl 9 insan yılı ekler. İki yaşındaki köpek, boyu ne olursa olsun 24 yaşında bir insandır.
İkinci yıldan sonra sütunlar ayrılır: küçük ırkta her yıl 4 insan yılı eklenir, orta ırkta 4 ile 5, iri ırkta 5 ile 6, dev ırkta 5 ile 8 arasında değişir.
Fark yaş ilerledikçe büyür. On yaşında küçük ile dev arasında yirmi iki insan yılı vardır.

Bir yılı doldurmamış aylar orantılı sayılıyor: altı aylık bir köpek ilk yılın yarısını tamamladığı için 8 insan yaşına denk geliyor.

Yaş karşılıkları

AAHA yaş cetveli. Sütunlar erişkin kilosuna göre.
Köpeğin yaşı	Küçük	Orta	İri	Dev
1 yıl	15	15	15	15
2 yıl	24	24	24	24
3 yıl	28	28	30	32
5 yıl	36	37	40	42
7 yıl	44	47	50	56
10 yıl	56	60	66	78
13 yıl	68	74	82	101
16 yıl	80	87	99	123

Dev ırk sütunu on altı yaşta bitiyor: cetvel orada duruyor çünkü o yaşa ulaşan dev ırk köpek pratikte yok. Bu araç daha ilerisi için son yılın artışını sürdürüyor.

Boy sınıfları

Sınıflar cetvelde pound cinsinden yazılı; buradaki kilo değerleri onların karşılığı. Arada kalıyorsan büyük olanı seç: eksik hesaplanan bir yaş, atlanan bir kontrol demek.

Küçük9 kg'a kadar: En yavaş yaşlanan grup. On altı yaşını gören köpeklerin çoğu buradan çıkıyor; on yaşındaki bir Chihuahua elli altı yaşında bir insana denk geliyor.
Orta9 – 23 kg: Beagle, cocker, kelpie boyu. Küçüklerden yalnızca biraz hızlı ilerliyor; on altı yaşında aradaki fark yedi insan yılı.
İri23 – 41 kg: Labrador, golden, kurt köpeği boyu. Üçüncü yıldan itibaren küçüklerin önüne geçiyor ve sekiz yaşında yaşlı sayılıyor.
Dev41 kg üstü: Danua, kangal, mastiff boyu. Üçüncü yılda bile küçüklerin dört yıl önünde; yedi yaşında yaşlılık dönemine giriyor.

Yaşam evreleri

AAHA köpek ömrünü dört evreye ayırıyor. Bölünme keyfî değil: her evrede veterinerin baktığı şeyler değişiyor. Evrelerin sınırları da boya göre kayıyor — yaşlılık, tahmini ömrün son çeyreği demek.

Evre sınırları erişkin kilosuna göre.
Boy sınıfı	Yavruluk biter	Olgunluk başlar	Yaşlılık başlar
Küçük	9 ay	3 yıl	10 yıl
Orta	12 ay	3 yıl	9 yıl
İri	15 ay	3 yıl	8 yıl
Dev	18 ay	3 yıl	7 yıl

Yavru: Hızlı büyüme ve aşı dönemi. Kalori ihtiyacı erişkin bir köpeğin iki katına yakın, tartı her hafta değişiyor. Büyüme küçük ırkta dokuzuncu ayda biterken dev ırkta bir buçuk yılı buluyor.
Genç yetişkin: Büyüme bitti, karakter oturuyor. Yılda bir kontrol ve düzenli parazit koruması yetiyor; bu dönemin asıl meselesi kilonun kaçmaması ve dişlerin bakımı.
Olgun yetişkin: Üç yaşından yaşlılık eşiğine kadar. Eklem, diş taşı ve kilo değişimlerinin ilk işaretleri burada çıkıyor; iri ırklarda bu dönem küçüklerden kısa.
Yaşlı: Tahmini ömrün son çeyreği. Kalp, böbrek, eklem ve bilişsel değişimler sık; kontrolü altı ayda bire çekmenin ve yılda bir kan taraması yaptırmanın sırası.

"Köpek yaşı çarpı yedi" nereden çıktı?

Kaba bir ortalamadan: insan ömrü yetmiş, köpek ömrü on kabul edilip bölünmüş. Kural iki uçta birden yanılıyor. Bir yaşındaki köpeği yedi yaşında bir çocuk sayıyor — oysa o köpek çoktan üreyebilecek durumda. Öbür uçta da boyu hiç hesaba katmadığı için on yaşındaki bir Chihuahua ile aynı yaştaki bir Danua'yı aynı yere koyuyor; gerçekte aralarında yirmi iki insan yılı var.

Kaynaklar

Formül aşağıdaki kılavuzlardan alındı. Sayıyı sorgulamak istersen kaynağın kendisi burada.

Sıkça sorulan sorular

İlgili araçlar

Köpek aşı takvimiKarma ve kuduz aşılarının tarihlerini doğum tarihine göre sırala.

Köpek mama miktarı hesaplamaKilosuna ve hareket düzeyine göre günlük mama miktarını hesapla.

Kedi yaşı hesaplamaKedinin yaşını insan yaşına çevir, hangi yaşam evresinde olduğunu gör.