Çiftleşme tarihini biliyorum, doğum günü neden yine de kesin değil?

Çünkü çiftleşme günü döllenme günü değil. Köpek sperminin dişinin üreme yolunda bir haftaya kadar canlı kaldığı biliniyor ve yumurtalar çiftleşmeden günler sonra olgunlaşabiliyor. Aynı çiftleşmeden doğuma kadar geçen süre bu yüzden 58 ile 72 gün arasında ölçülüyor; ovülasyondan sayıldığında ise 62 – 64 güne oturuyor.

Ovülasyon tarihini nasıl öğrenirim?

Kızgınlık başladıktan sonra veteriner birkaç gün arayla kan alıp progesteron ya da LH bakıyor. Değerin yükseldiği gün ovülasyon günü kabul ediliyor. Doğum gününü baştan bilmek isteyen ya da sezaryen ihtimali olan köpeklerde bu testin karşılığı doğrudan var.

Gebeliği ne zaman doğrulatabilirim?

Elle muayene 21. gün civarında iş görüyor ama pencere dar. Kan testi 22 – 27. günden sonra gebe olup olmadığını söylüyor. Ultrasonun en iyi dönemi 25 – 35. gün: hem gebeliği doğruluyor hem yavruların canlı olup olmadığını gösteriyor. Yavru sayısı için 55. günden sonra röntgen gerekiyor.

Mama miktarını ne zaman artırmalıyım?

Gebeliğin ilk üçte ikisinde köpeğin ihtiyacı normal günlerdekiyle aynı; erken artırılan mama yavrulara değil sahibine kilo yazıyor. Son üçte birde günlük miktar yaklaşık beşte bir ile üçte bir arası yükseltiliyor ve büyüme mamasına geçiliyor. Karın büyüdükçe mide hacmi daraldığı için öğün sayısını artırmak porsiyonu büyütmekten iyi çalışıyor.

Beklenen aralık geçti, doğum yok. Ne yapmalıyım?

Veterinerini ara. Çiftleşmeden sayıldığında bu sık oluyor ve çoğu zaman sebep gerçek gebelik gününün senin saydığından küçük olması. Yine de 65. günü ovülasyondan sayarak geçen bir gebelik ile ısı düşüşünden 24 saat sonra hâlâ doğum başlamamış olması ayırt edilmesi gereken durumlar; ikisi de muayene istiyor.

Köpek gebelik takvimi

Köpek gebeliği ovülasyondan sayıldığında şaşmaz gibidir, çiftleşmeden sayıldığında iki haftaya yayılır. Hangi tarihi biliyorsan onu gir; tahmini doğum aralığını, gebeliğin kaçıncı gününde olduğunu ve sıradaki kontrolü gör.

Elindeki tarih hangisi?

Çiftleşme tarihi

Birden fazla çiftleşme olduysa ilkini gir.

Değerleri gir; sonuç burada çıkacak.

Girdiğin değerler tarayıcından çıkmıyor: bu sayfa sunucuya hiçbir şey göndermiyor, hiçbir şey kaydetmiyor.

Nasıl hesaplanıyor?

İki tarih, iki farklı kesinlik

Köpekte gebeliğin uzunluğu hangi günden saydığına göre değişiyor. Sebep basit: çiftleşme günü döllenme günü değil.

Ovülasyondan sayıldığında gebelik 62 – 64 gün sürüyor. Bu, sonucun birkaç saatlik hatayla verilebildiği tek başlangıç.
Çiftleşmeden sayıldığında aynı gebelik 58 – 72 güne yayılıyor: sperm dişinin üreme yolunda bir haftaya kadar canlı kalabiliyor ve döllenme çiftleşmeden günler sonra gerçekleşebiliyor.
Bu yüzden araç ovülasyon tarihinde üç günlük, çiftleşme tarihinde beş günlük bir pencere gösteriyor — ve çiftleşme tarihinde pencerenin dışına taşma ihtimalini ayrıca yazıyor.

Ovülasyon tarihi nasıl belirleniyor?

Kızgınlık döneminde birkaç gün arayla alınan kan örneğinde progesteron ya da LH ölçülüyor; değerin yükseldiği gün ovülasyon günü sayılıyor. Damızlık planlayan sahiplerin bu testi yaptırmasının sebebi yalnızca çiftleşme zamanlaması değil, doğum gününün baştan bilinmesi: sezaryen gerekirse ameliyat saatini belirleyen sayı bu.

Gebelik takvimi

Günler ovülasyondan sayılıyor. Çiftleşmeden sayarsan tabloyu birkaç gün ileri kaydır.
Gün	Ne oluyor
21. gün	Elle muayeneRahimdeki şişkinlikler deneyimli bir elle bu gün civarında hissedilebiliyor. 35. günden sonra şişkinlikler birleşip belirsizleşiyor, yani bu yöntemin penceresi dar.
22 – 27. gün	Kan testiYalnızca gebelikte salgılanan relaksin hormonu bu aralıktan sonra kanda ölçülebiliyor. Gebe olup olmadığını söylüyor, kaç yavru olduğunu değil.
25 – 35. gün	UltrasonGebeliği doğrulamanın ve yavru kalp atışlarını görmenin en iyi dönemi. 21. günden önce bakılan ultrason gebe köpeği gebe değil gösterebiliyor.
42. gün	Mama artışıSon üçte birde günlük mama yaklaşık beşte bir ile üçte bir arası artırılıyor ve yavru mamasına geçiliyor. Büyüyen rahim mideyi sıkıştırdığı için porsiyonu büyütmek yerine öğünü sıklaştır.
42 – 45. gün	İskeletler görünüyorYavru iskeletleri kireçlendiği için röntgende seçilmeye başlıyor; 47 – 48. günde iyice belirginleşiyor.
55. gün	Yavru sayımıYavru sayısını belirlemenin en güvenilir yolu bu günden sonra çekilen röntgen. Kaç yavru beklendiğini bilmek, doğum gecesinde birinin içeride kalıp kalmadığını anlamanın tek yolu.
62 – 64. gün	DoğumDoğumun beklendiği aralık. Rektal ısının 37,1 °C civarına düşmesi doğumdan 8 – 24 saat önce geliyor.

Üç dönem

Gebeliğin her döneminde bakımın odağı değişiyor: önce doğrulama, sonra beslenme, en sonda doğum hazırlığı.

İlk dönem0 – 20. gün: Dışarıdan görünen bir şey yok ve gebelik henüz güvenilir biçimde doğrulanamıyor. Mama miktarı değişmiyor; bu haftalarda fazla kilo işe yaramıyor.
Orta dönem21 – 41. gün: Doğrulama dönemi: elle muayene, kan testi ve ultrason bu aralıkta iş görüyor. Yavrular hâlâ küçük, karın çoğu köpekte belirgin değil.
Son dönem42. günden doğuma: Yavru ağırlığının büyük kısmı son üçte birde katılıyor. Mama artıyor, karın gözle görülür genişliyor, son haftada yuva hazırlığı ve ısı takibi başlıyor.
Doğum penceresiTahmini aralık: Doğum bu aralıkta bekleniyor. Yuva kutusu hazır olsun, günde iki kez rektal ısı ölç ve veterinerinin gece ulaşılabilir numarasını yanına al.

Isı düşüşü: elindeki en net işaret

Son haftada günde iki kez rektal ısı ölç ve yaz. Doğumdan 8 – 24 saat önce ısı ortalama 37,1 °C'ye düşüyor (ölçülen aralık 36,7 – 37,8 °C). Kendi köpeğinin normalini bilmek şart: düşüşü fark ettiren şey mutlak sayı değil, o köpeğin günlerdir yazdığın değerinden sapması.

Doğum başladığında

İlk aşama 12 – 24 saat sürüyor: huzursuzluk, yuva kazma, iştahsızlık, soluma, titreme. İkinci aşamada yavrular geliyor; aralar genelde bir iki saati bulmuyor. Güçlü kasılmalar yarım saat sürüp yavru çıkarmıyorsa, iki yavru arasında iki saatten fazla geçiyorsa ya da yeşil-siyah akıntı yavru gelmeden başlıyorsa veterinerini ara — bu üçü gecikmeye gelmez.

Gebelikte bakım

Gebe köpeğe ilaç, parazit koruması ve aşı verilmeden önce veterinerine sor; bazıları gebelikte kullanılmıyor. İlk üçte ikide mama miktarı değişmiyor, son üçte birde artıyor. Kalsiyum takviyesi doğumu kolaylaştırmıyor, gebelikte verildiğinde tersine doğum sonrası kalsiyum düşüşü riskini artırıyor.

Kaynaklar

Formül aşağıdaki kılavuzlardan alındı. Sayıyı sorgulamak istersen kaynağın kendisi burada.

Sıkça sorulan sorular

İlgili araçlar

Köpek aşı takvimiKarma ve kuduz aşılarının tarihlerini doğum tarihine göre sırala.

Köpek mama miktarı hesaplamaKilosuna ve hareket düzeyine göre günlük mama miktarını hesapla.

Kedi gebelik takvimiÇiftleşme tarihinden doğum aralığını ve haftalık dönüm noktalarını gör.