Kedi aşı takvimi

Şema neye göre kuruluyor?

Yavru aşı takviminin bütün mantığı tek bir soruda: anneden gelen antikorlar ne zaman çekiliyor? O antikorlar yavruyu koruduğu sürece aşıyı da etkisiz bırakıyor ve ne zaman biteceği yavrudan yavruya değişiyor. Kılavuzun çözümü, aynı aşıyı birkaç kez yapıp o anı yakalamak:

1. İlk doz altıncı haftadan önce yapılmaz. Daha erken yapılan aşı anne antikorlarına takılıyor.
2. Dozlar 2 – 4 hafta arayla tekrarlanır. Amaç korumayı katlamak değil, antikorların çekildiği aralığı ıskalamamak.
3. Son doz on altıncı haftadan önce olmaz. Bu tarih pazarlık konusu değil: daha erken biten bir seri, yavruların bir bölümünü korumasız bırakıyor.
4. Yirmi altıncı hafta civarında bir doz daha yapılır. On altıncı haftada hâlâ anne antikoru taşıyan azınlığı altı ay beklemeden korumaya alıyor.
5. Sonrasında çekirdek aşılar üç yıldan sık tekrarlanmaz. Kuduz bunun dışında: onu yönetmelik yılda bir istiyor.

Yavru şeması

"Duruma bağlı" satırlar herkes için değil: FeLV aşısı dışarı çıkan ya da başka kedilerle yaşayan kedilerde öneriliyor ve öncesinde test gerekiyor. Veterinerin kararına göre bu satırlar takvimden düşebilir.

Kuduz neden ayrı duruyor?

Öbür aşılarda karar veteriner hekimin: kedinin yaşam düzenine, bölgeye ve riske bakılıyor. Kuduzda böyle bir alan yok. Yükümlülük yalnızca kâğıt üstünde de değil — kuduz insana geçen ve belirtileri başladıktan sonra tedavisi olmayan bir hastalık, Türkiye de yerleşik olduğu ülkelerden biri. Aşı il ve ilçe tarım müdürlüklerinde ücretsiz yapılıyor.

Yetişkin kedide takvim nasıl işliyor?

On altı haftayı geçmiş bir kedide anne antikoru sorunu yok, yani çoklu doza gerek kalmıyor: kılavuz tek doz canlı çekirdek aşıyı yeterli görüyor. Yine de birçok ürünün etiketi 2 – 4 hafta arayla iki doz istiyor, uygulamada olan da bu; araç ikinci dozu listeye koyuyor. Kuduz ilk günden yapılabiliyor ve bir yıl sonra tekrarlanıyor.

Çekirdek olmayan aşılar

Çekirdek aşılar her kediye yapılıyor çünkü koruduğu hastalıklar her yerde ve ağır. Geri kalanı riske bakıyor: kedinin dışarı çıkıp çıkmadığına, kaç kediyle yaşadığına, bölgeye.

FeLV (kedi lösemisi)

Dışarı çıkan ya da başka kedilerle temas eden kedilerde öneriliyor. Bulaş tükürük ve tımarlanmayla oluyor, yani aynı kaseyi paylaşmak yetiyor. Aşıdan önce test gerekiyor.

Chlamydia felis

Çok kedili ortamlarda ve barınaklarda, göz iltihabının sürekli döndüğü yerlerde gündeme geliyor. Tek yaşayan ev kedisinde gerekmiyor.

FIP (bulaşıcı peritonit)

Kılavuzlar önermiyor. Aşının koruyuculuğu gösterilemedi ve uygulanabildiği yaşta çoğu kedi virüsle zaten karşılaşmış oluyor.

Ev kedisine aşı gerekli mi?

Panlökopeni virüsü ortamda aylarca canlı kalıyor ve eve ayakkabı tabanıyla giriyor; dışarı hiç çıkmamış kedilerde görülen vakaların yolu genelde bu. Kuduz tarafında ise soru zaten tıbbi değil: yönetmelik ev kedisi ile dışarı çıkan kedi arasında ayrım yapmıyor.